يازدهم : حُبارى . دوازدهم : صرد . سيزدهم : صوام ، و آن مرغى است دراز گردن گرد آلود رنگ كه بر درخت خرما مىباشد . چهاردهم : شِقراق ، و وجه كراهيت او آنچه در حديث آمده آن است كه : او مار را مىكشد « 1 » . فصل چهارم در بيان آنچه از حيوانات و غير آنها حرام است و مكروه و آن بر سى و دو قسم است : بيست و چهار قسم حرام ، و هشت قسم مكروه . امّا بيست و چهار قسم حرام : اوّل : هرچيز روانى كه مست كند ، چون شراب كه از شيرهء انگور مىكنند و بتعى كه از عسل و نقيعى كه از مويز مىگيرند ، و مَزْرى كه از ذرّت مىسازند و فضيخى كه از خرما ، وِجعَه كه از جو مىگيرند و غيراينها از هر چه مست كننده باشد خواه كم باشد و خواه بسيار . و فقّاعى كه از مويز و جو مىگيرند حكم شراب دارد به اجماع مجتهدين . و امّا هرچيزى كه از او بوى شراب آيد - چون ربّ سيب و ربّ به و اتْرج و آنچه بدينها ماند - حلال است . و در حكم شراب است شيرهء انگورى كه بجوشد و دو حصّهء آن ناقص نشود ، امّا اگر دو حصّهء آن ناقص شود و اگر چه به غير آتش باشد حلال است . و اگر شيرهء مويز [ 1 ] را آفتاب بجوشاند آيا حلال است يا نه ؟ ميانهء مجتهدين خلاف است ، اصحّ آن است كه حلال است [ 2 ] زيرا كه آفتاب زياده از دو حصّهء آن را ناقص كرده . و همچنين كشمش

--> [ 1 ] - احوط الحاق عصير مويز و خرما است به عصير انگور . ( تويسركانى ) [ 2 ] البتّه اجتناب نمايند . ( صدر ) ( 1 ) نيافتيم .